“Maar een kip die met 35% korting in de bak ligt koop ik soms wel, omdat het dier anders in de vuilnisbak verdwijnt en dat vind ik onverteerbaar”, zo las ik van de week op LinkedIn. Het is een veelgehoord argument van mensen om dieren te blijven eten, hun melk op te drinken of de huid van dieren te blijven dragen: respect voor het dier, omdat het dier niet eten, de melk niet op te drinken of de huid niet te dragen “zonde” zou zijn. “Verspilling” omdat het dier anders voor niets heeft geleden en is gedood.
Hoewel deze gedachtegang ergens te begrijpen is, maakt het vanuit het dier bezien geen enkel verschil of zij of hij in de vuilnisbak belandt, of (uiteindelijk) wordt uitgepoept of gedragen. Wat het dier is aangedaan, het lijden dat het dier moest meemaken en het feit dat het dier gedood is: dat blijft onveranderd, ongeacht wat er na de dood met het dier gebeurt.
Menen dat het “respectvol” is om het dier toch te eten helpt – al dan niet onbedoeld – het idee in stand houden dat er een rechtvaardiging bestaat voor wat het dier is aangedaan. De realiteit is dat dat elke euro die gaat naar wat in essentie het meest onderdrukkende systeem ter wereld is – de veehouderij – die industrie bestaansrecht geeft. En die industrie daarmee in stand helpt houden.
Termen als “respectvol” hebben in dit verband dan ook bijzonder weinig te maken met het dier zelf, en alles met de cognitieve dissonantie van de mens: we willen onszelf blijven zien als zorgzame, bewuste mensen. Zelfs als we meewerken aan een systeem dat dieren structureel onderdrukt en uitbuit. Maar menen dat er een rechtvaardiging bestaat voor het lijden van het dier, betekent dat er (in welke vorm dan ook) een legitimatie bestaat voor wat het dier wordt aangedaan.
Het komt erop neer dat wordt gedaan alsof respectvol omgaan met het resultaat van geweld tegen het dier, het geweld zelf minder erg maakt.
Dus nee, het eten van een dier, het drinken van diens melk of het dragen van diens huid is geen kwestie van respect voor het dier. Het enige echte respect dat een dier kan krijgen van de mens, is niet geboren worden enkel om “te dienen” voor de mens.
Echt respect betekent stoppen met het legitimeren en blijven normaliseren van wat dieren wordt aangedaan. En dat betekent ook het radicaal afwijzen van dierlijke producten. Dus ook niet kiezen voor het lichaam van de kip die met 35% korting in de bak ligt. Omdat het voor de kip geen verschil maakt waar ze na al haar lijden belandt. Haar leed is al geschied.
Wat wij wél kunnen kiezen, is dat het daarbij blijft. Dat het bij haar stopt.