Beeld: Mad Bob
“Oh mijn god. Een koe die melk geeft, is een moeder”.
Dat was de gedachte die een aantal jaar geleden door mijn hoofd schoot toen ik nog geen drie zinnen had gelezen van een artikel over de zuivelindustrie. De rest van het artikel hoefde ik op dat moment niet meer te lezen, ik werd op dat precieze moment veganist.
Ik heb me vaak afgevraagd hoe het kon dat ik – destijds toch al twintig jaar vegetariër voor de dieren – het leed achter zuivel niet zag. Dat ik zelfs het meest basale niet doorhad: dat een koe melk geeft voor haar kalf. Niet voor mensen.
Vanaf dat moment keek ik – zeker als jurist die zich juist bezighoudt met allerlei vormen van communicatie, of dat nu merkenrecht is, onrechtmatige perspublicaties of reclamerecht – anders naar allerhande uitingen die worden gedaan door de dierlijke industrie. “La Vache Qui Rit (de lachende koe)”, “boeren houden van koeien”, “diervriendelijk vlees”, “kalverliefde”. Als je de kreten vanuit de dierlijke industrie mag geloven hebben we melk, vlees en eieren niet alleen nodig, maar doen we dieren er een plezier mee dat we hen gebruiken.
Het zijn allemaal voorbeelden van “humane washing”, oftewel: een tactiek die de vlees-, zuivel- en eierindustrie gebruikt om mensen ervan te overtuigen dat hun producten “ethisch” geproduceerd zijn. En om mensen ervan te overtuigen dat de dieren die worden gebruikt voor hun melk, eieren, huid en lichaam een prachtig leven hebben gehad.
Iets dat niet verder van de werkelijkheid zou kunnen zijn verwijderd. Niet alleen gezien de daadwerkelijke leefomstandigheden van de dieren, maar ook omdat je een dier haar kind of leven niet op een “humane” manier kan ontnemen. De instincten die gepaard gaan met de wens haar kind te willen beschermen of haar eigen leven te redden, die kun je niet wegpoetsen omdat de koe zogenaamd “lekker kan borstelen”. Een indruk die in bijvoorbeeld de “boeren houden van koeien”-campagne wel wordt gewekt.
“To examine whether something is humane, first determine if you would want it done to you.”
— Andrea Kladar
De industrie blijft volhouden dat het welzijn van de dieren die worden gebruikt voor economisch gewin, belangrijk wordt gevonden. Inmiddels is overduidelijk dat dierenwelzijn niet is gewaarborgd in Nederland; de NVWA heeft zelfs aangegeven dat een dierwaardige dierindustrie een “urgente en collectieve opgave is”, waarbij elke schakel in de industrie zijn verantwoordelijkheid moet nemen. En toch stopt de industrie liever geld in waanzinnige marketingcampagnes zoals “Boeren Houden van Koeien” en “Geef Boeren Toekomst”, dan dat ze dat geld besteden aan daadwerkelijke betere omstandigheden voor de dieren.
Daarmee wordt het dier voor een tweede keer tot slachtoffer gemaakt: haar vermeende blijdschap over haar goede leven wordt immers misbruikt om de producten waarvoor zij wordt gebruikt, aan te prijzen.
En de consument – die blijkbaar juist op zoek is naar producten waarbij het welzijn van dieren zoveel mogelijk wordt gewaarborgd – wordt misleid: die maakt de keuze voor op dergelijke wijze aangeprezen producten immers omdat die consument het welzijn van het dier belangrijk vindt. Humane washing maakt dat de consument zich beter voelt over de aanschaf van dierlijke producten, omdat die een sprookje voorgeschoteld krijgt over blije dieren in de wei, terwijl de grimmige werkelijkheid vakkundig buiten het oog van de consument wordt gehouden. Blijkbaar is de industrie zich bewust van het feit dat de waarheid tonen van wat dieren wordt aangedaan, niet verkoopwaardig is.
Voor mij staat buiten kijf dat humane washing de reden is dat ik pas als dertiger het besef kreeg dat een koe die melk geeft, een moeder is. En dus verzet ik me nu met hand en tand tegen humane washing. Mijn doel is simpel: bewustwording over de impact van humane washing en bloot leggen dat je een dier nooit op een goede manier kan gebruiken.
En dat is het waarom van Stop Humane Washing. Omdat een dier geen productiemiddel is, maar een levend, voelend wezen dat inherente waarde kent. En totdat elke kooi leeg is, zal ik me blijven inzetten voor de dieren. En ik stop geen moment eerder.